(Prema tekstu Zdravka Zupana: Zlatno doba srpskog stripa, Strip u Srbiji 1935 – 1941)


Strip se u Srbiji pojavio  je u drugoj polovini XIX veka u brojnim humorističkim, dečjim listovima i kalendarima kao razvijeni oblik karikature. Međutim, usled objektivnih istorijskih okolnosti srpski strip će u jednom dužem vremenskom periodu, koji se proteže do sredine tridesetih godina, biti zaustavljen u svom evolutivnom razvoju.
U srpske novine strip je ušao indirektno – preko dodataka za najmlađe. Prvi takav dodatak uvela je Politika početkom 1930. godine. U to vreme ni jedan dnevni list nije imao posebnu stranu za decu. Po uzoru na Politiku slične dodatke će uvesti i dnevnici Vreme i Pravda, ali i neki nedeljni listovi. U njima su i dalje dominirale strip-šale zabavnog ili edukativnog sadržaja sa tekstom ispod slika koji je najčešće bio pisan u stihu. Takvi prilozi, bez oblačića i bez stalnih likova, bili su prvenstveno usmereni na najmlađu publiku.
7. januara 1932. godine ilustrovani dečji list Veseli četvrtak. On je predstavljao značajnu novost u dotadašnjoj izdavačkoj praksi, jer je odvojio neuobičajeno veliki prostor za stripovane priloge, koji su, međutim, umesto oblačića za govor imali štampane potpise. Na njegovim stranicama prvi put se pojavio Miki Maus (Mickey Mouse) od Volta Diznija (Walt Disney) u storiji pod naslovom "Doživljaji Mike Miša", ali u obradi domaćih autora: crtača Ivana Šenšina i scenariste Božidara Kovačevića. Tih godina Miki Maus bio je predmet interesovanja i drugih stvaralaca u Srbiji. Premda Veseli četvrtak nije bio dugog veka, ugasio se sa 39. brojem 28. 1933. godine, on je tokom dvogodišnjeg izlaženja odigrao važnu ulogu jer je trasirao put budućim izdavačima stripovanih listova.
Događaj, koji je možda jedan od najznačajnijih u istoriji srpskog i jugoslovenskog stripa zbio se 21. oktobra 1934. godine na stranicama Politike. Tog dana, samo mesec dana nakon što je okončan u SAD, Politika je preko cele strane donela šest kaiševa stripa "Detektiv X-9" ("Secret Agent X-9") Aleksandra Rejmonda (Alexander Raymond) i Dešajela Hemeta (Dashiell Hammett). Njegovo objavljivanje je predstavljalo pravu senzaciju. Tolika je to novost bila da je čak trebalo pronaći naziv za novi medij. To je učinio Duda Timotijević, jedan od urednika Politike. On je iz originalnog naziva na engleskom jeziku (comics strip) zadržao samo drugi deo sintagme – strip. Ubrzo su se priključili i  drugi listovi te se pojavili  "Radio patrola", "Tim Tajlor", kriminalistički stripovi "Avanture detektiva Hari Vilsa", "Krvavo nasledstvo"  "Zadrugarsko srce" S i drugi poput "Stojadin-a". Uporedo sa avanturističkim stripom srpske dnevne listove osvaja i karikaturalni strip.
Prvi srpski list u kome je strip zauzimao dominantno mesto pojavio se u Beogradu 10. aprila 1935. godine pod naslovom Strip kao dodatak ilustrovanog lista Panorama. Najznačajnije izdanje je bio Mika Miš kojeg je pokrenuo Aleksandar J. Ivković u Beogradu 21. marta 1936. godine.  Sve do početka 1939. godine Mika Miš nije imao pravu konkurenciju. Tek sa pojavom Mikijevog carstva i Politikinog zabavnika početkom 1939. neprikosnovena tržišna pozicija Mike Miša biće ozbiljno dovedena u pitanje, a njegov izdavač će po prvi put morati da se suoči sa pravom konkurencijom.
Autori su u ovom peridodu  uživali veliku kreativnu slobodu. Nisu postojala nikakva ograničenja pri komponovanju table ili određivanju broja slika na njoj. Preovladavala je praksa da se stripovi rade od broja do broja, odnosno po nekoliko tabli unapred, pošto su objavljivani u nastavcima (u svakom broju po jedna tabla). Crtači i scenaristi su se veoma retko potpisivali ili su to činili koristeći pseudonime koji su, kao po pravilu, imali amerikanizirani prizvuk. To je verovatno bilo zbog toga što je američki strip u to vreme bio najpopularniji, a i čitaoci su uvek više vrednovali ono što dolazi iz inostranstva
Zabeleženo je nekolio  primera cenzure u tom peridu, a prvi poznati slučaj cenzurisanja stripa u Srbiji potiče iz 1937. godine. Tadašnjem državnom cenzoru koji je odobravao stranice dnevnog lista Politika učinilo se da u stripu "Miki i njegov dvojnik" ("Mickey Mouse as the Monarch of Medioka") postoje neke sličnosti sa prilikama na srpskom dvoru, odnosno sa onim što se tih dana pričalo po Beogradu: da knez Pavle Karađorđević namerava da preuzme presto maloletnom kralju Petru, pa je sprečio objavljivanje stripa, prva tri dana decembra, kao i 5. decembra. Zbog izveštavanja o ovom događaju iz Beograda je proteran novinar Hjubert Harison (Hubert Harisson), dopisnik "Njujork Tajmsa" i britanske novinske agencije Rojter. Kada je saznao za ovaj neprijatan događaj Volt Dizni je Politici uputio telegram u kome je, s blagom ironijom, izrazio žaljenje što je list zbog njegovog stripa imao neprilike.
Ukupno, u periodu od 1935– 1941. u Srbiji je pokrenuto  oko dvadesetak strip-listova. Grafički izgled i kvalitet štampe varirao je od izdanja do izdanja. Unutrašnje strane većine izdanja štampane su u crno-beloj tehnici, dok su naslovne, poslednja i srednje strane otiskivane u jednoj, dve ili tri boje, a samo kod pojedinih listova i u višebojnoj tehnici. Listovi su prodavani u celoj zemlji. Distribucija se vršila na razne načine: preko malih privatnih radnji u kojima se pored štampe mogao kupiti duvan, hartija, mastilo i druga roba, zatim novinskih kioska, kao i putem uličnih prodavaca – kolportera. Postojao je istovremeno i sistem pretplate, ali on nije bio mnogo raširen. Da bi imali što bolju prođu u severozapadnim delovima Jugoslavije (današnja Hrvatska i Slovenija) pojedini stripovani listovi su pored ćiriličnih imali i latinična izdanja. Redakcija Stripa je nekoliko brojeva paralelno izdala čak i na slovenačkom i mađarskom jeziku. Tiraži stripovanih izdanja kretali su se između 10.000 i 30.000 primeraka, što nije bilo malo ako se ima na umu da je zbog spore industrijalizacije zemlje, Kraljevina Jugoslavija između 1918. i 1941. imala jedan od najnižih stepena urbanizacije u Evropi, a da su pojedinačni tiraži vodećih beogradskih dnevnika uoči aprilskog rata iznosili: "Politika" 146.000, Vreme 65.000 i "Pravda" 45.000. Mika Miš koji je spadao u red najpopularnijih strip-listova, zbog čega je mnogim izdavačima i urednicima služio kao obrazac imao je tek nešto preko 30.000 čitalaca.
Nacističko bombardovanje Beograda 6. aprila 1941. godine brutalno je prekinulo jedno stvaralaštvo a sudbine autora i izdavača su bile tragične, mnogi su poginuli, proterani, pobegli ili streljani.